|
BuernrĂ€geln WorĂŒm heit dat BuernrĂ€geln? Dei Anfang dei WĂ€derrĂ€gel laten sik bet ins 9. Johrhunnert na Christi taurĂŒchverfolgen. Dei meisten Riemels kamen oewer ut ât 13. un 14. Johrhunnert. Dei klore Riemelform wier wichtig, wiel sei lange Tiet blot mĂŒndlich, von eenâ Buern tau 'n nĂ€chsten wieder vertellt wĂŒrden
.
|
Januor Sneimaand Iesmaand
|
Januor möt vör KĂŒll knacken, wenn de Aust sall gaud sacken. Wenig Wader â vĂ€l Wien; vĂ€l Wader â wenig Wien. Bringt de Januor warmen RĂ€gen, fĂ€hlt naher de AustsĂ€gen; Is hei oewer kolt un klor, giwwt't gewiĂ een godet Johr. Schriecht bi't Schlachten dull dat Schwien, ward em dat nich paĂlich sien. Wenn Januori natt, bliwwt lerrig dat Fatt. An Amalie (10.1.) Sonnenschien, bringt vĂ€l Kuurn un Weiten in. Wasst dat Gras inân Januor,blifft ât man lĂŒtt dat ganze Johr.
|
|
|
|
Februor Hornung Taumaand
|
Klingt vör LichtmeĂ (2. Februor) Lewarksang, ward mi vör dat Fröhjohr bang. Is't in'n Februor siehr warm, friert man Ostern bĂ€t in'n Darm. Klorer Februor â gaudes Roggenjohr. In'n Februor is de Snei bĂ€der as MeĂ. SpĂ€len de MĂŒcken in'n Februor, frieren Schaap un Imm' dat ganze Johr. Bringt Eulalia (12.2.) SĂŒnnenschien, denn gifft ât vĂ€l Ă
ft un goden Wien. Wenn nieges Ies Mathias (24.2.) bringt, so frĂŒst ât noch viertig DĂ„ch, wenn noch so schön dei Lewark singt, dei Nacht bringt niege PlĂ„ch.
|
|
|
|
MĂ€rz Lenzing
|
Drögen MĂ€rz un natten Mai, freut den Buern un de Kreih. Sall de Gorden daun sien Dingen, möt Gertrud (17.03.) uns SĂŒnnenschien bringen. Schient ĂŒm den 28. MĂ€rz (St. Ruprecht) orrig de SĂŒnn, ward de Juli mierstendeels heiter un schön. Wer in'n MĂ€rz tau frĂŒh deit sein, hett oft nahstens nicks tau meihn. Bugen de Schwölken in ân April, gifft ât Fauder un Kuurn as de Bur will. Wenn inân MĂ€rz noch Ostern licht,behöllt dat Brot ân gaut Gewicht.
|
|
|
|
April Ostermaand Launing
|
Wie de ierste HĂ€lft April, so is ok de Sommer. Wat in'n April waĂt, steiht in'n Mai fast. Is de April all warm un schön, lött de Mai sick lang' nich seihn. Je fröher in'n April de Schlehduurn blĂ€uht, ĂŒm so frĂŒher Jacobi (25. Juli) de Aust glĂ€uht. De April drifft sien Spill; drifft hei't tau dull, ward de Tenn' recht vull.
|
|
|
|
Mai Wonnemaand
|
As anân Himmelfohrt dat WĂ€der lett, sick den ganzen Harwst dat hett. VĂ€l MaikĂ€fers laten up een gaudet Johr hoffen. In'n Mai 'n warmen RĂ€gen, bedĂŒd't FrĂŒchtesĂ€gen. Dunnert dat in'n Mai recht vĂ€, hett de Buer gewunn' Spill. Dröger Mai â Juni natt, is de RĂ€gel, mark di dat! Een Immenschwarm inân Maigellt woll Fauder Heu.
|
|
|
|
Juni Gewiddermaand Johannismaand Brachet
|
Juni: JohannirĂ€gen bringt keinen SĂ€gen Hett Margaritt (10.06.) keinen SĂŒnnenschien, denn kĂŒmmt dat Heu nich drög rin. Giww't in'n Juni DonnerwĂ€der, ward ok dat Getreide fetter. Juniwind un Minschensinn Ă€nnern oft sick un swinn.
|
|
|
|
Juli Heumaand
|
Wat de Juli nich kaakt, kann de September nich braden. Ielt de Gaus tau'n Badediek, kĂŒmmt de RĂ€genwulk ok gliek. KartĂŒffelrĂ€gen â KartĂŒffelsĂ€gen. RĂ€gen in de tweite JulihĂ€lft höllt giern an.
|
|
|
|
August Ernting Austmaand
|
De Dak (NĂ€bel) is denân August so not, as jedermann sien dĂ€glich Brod. Hitt an'n Sankt Dominikus (4. August), een strengen Winter kommen mutt. Wat in'n August nich kaakt, kann in'n September nich braden. Nah Laurentidag (10. August) waĂt dat Holt nich miehr.
|
|
|
|
September Holtmaand Scheiding Harwstmaand
|
Dunnertât oft inân September, giwwt dat vĂ€l Snei inân Dezember. Wie't WĂ€der is an'n Aegididag (1.9.), so is't ok viertig Dag dornah. Wie sick dat WĂ€der an Maria Geburt (08.09.) wiest, sall't wiedere vier WĂ€ken sien. Wecker ĂŒm Egidi (1.9.) seit, in'n nĂ€chste Johr vĂ€l Kuurn afmeiht. VĂ€l riepe Eikeln up Michaelis (29.09.), vĂ€l Snei ĂŒm Wiehnachten. VĂ€l Eckern in`n September, vĂ€l Snei in`n Dezember.
|
|
|
|
Oktober Wienmaand Dachsmaand
|
Warmer Oktober â gelinner Winter; ruhger Oktober â harter Winter. Is de Oktober kolt, warden de Rupen nich old. Sankt Gall (16.10.) kĂŒmmt de Koh in'n Stall. Wurans in'n Oktober de RĂ€gen susen, so in'n Dezember de Störme brusen. VĂ€l RĂ€gen in'n Oktober, vĂ€l Snei in'n Winter. OktoberwĂ€der wiest uns an, wurans dat ĂŒm den MĂ€rz ward stahn. Inân Oktober dei NĂ€bel deip un vĂ€l, bringt inân Winter FlockenspĂ€l.
|
|
|
|
November Windmaand NĂ€belmaand
|
Is de November kolt un klor, ward trĂŒw un mild dei Januor. Wenn de GĂ€us ĂŒm Martini up Ies stahn, möten se Wiehnachten in 'ne Schiet gahn. Wenn't in'n November kĂŒmmt RĂ€gen un Frost, dat de Saat dat LĂ€ben kost't. Friert in'n November all tiedig dat Wader, denn is't in'n Januor ĂŒm so natter. Gifftât inân November tiedig Ies,ward de Januor natt gewiĂ. Is dat an`n St. Martin (11.) hell, makt hei dat Ies ganz schnell. Dreigt mal de Storm von Nurd nah Ost, gifft dat bald nachts denn iersten Frost. Storm von West is nich bĂ€der, hei bringt nattkolt RĂ€genwĂ€der.
|
|
|
|
Dezember Wiehnachtsmaand Julmaand
|
Drögen Dezember - dröget Fröhjohr - drögen Sommer. HĂŒppt in'n Klewer Wiehnacht de Kreih, sitt se Ostern rĂŒm in'n Snei. Wiehnachten natt, makt lerrig Spiker un lerrig Fatt. Wenn de Christnacht hell un klor, folgt een höchst gesĂ€gnet' Johr. Wurans de Dezember piept, so danzt de Juni. RĂ€gent an ân St. Nikolaus (6.12.), ward de Winter streng un graus.
|
|